Baca dibinden su alıyorsa ne yapılır, bant neden yetmez?
Baca dibinden gelen su çoğu zaman bacanın çatıyla birleştiği yerden girer, örtünün altında yürür ve lekeyi başka yerde yapar. Sonradan sürülen silikon ve bant bu yüzden geçici kalır. Kalıcı çözüm baca çevresini çatıya uygun malzemeyle baştan kurmaktır, Sakarya'da bunu aralık yağışlarından önce yaptırın.
Sakarya Yıldız Oluk hazırladı. Yayın: 2 Kasım 2026. Son kontrol: 2 Kasım 2026.
Lekenin yeri suyun girdiği yer değildir
Su çatıya girdiği yerde kalmaz. Eğim boyunca alt örtünün, çıtanın ve merteğin (çatıyı taşıyan eğimli ahşap) üstünde ilerler. Bir çivide, birleşimde ya da sarkan yerde aşağı iner, yana da gidebilir.
Bu yüzden sıvadaki leke suyun girdiği yeri değil, aşağı indiği yeri gösterir. Giriş genellikle lekenin mahya (çatının en üst hattı) tarafındadır. Görünen yeri kapatmak sızıntıyı bitirmez.
Su baca çevresinde nereden girer?
Kaynaklarda üç yol geçiyor.
- Bacanın örtüyle birleştiği yer. Türkiye'deki bir üretici buradaki montaj hatalarını sızıntı nedenleri arasında sayıyor.
- Bacanın üst tarafı. Birleşik Krallık'taki pratik kaynaklara göre sığ arka etek (bacayı saran sac parça) rüzgârlı yağmuru alır, eğimsiz arka oluk suyu biriktirir.
- Baca ağzı. Başlığı olmayan bacaya yağmur girer. Gaz bacası şartnameleri içeri sızan suyu toplayıp boşaltan bir parça ister.
Tuğla gövdeden ve derzlerden su girişini anlatan bir kaynak görmedik. Gövde yıpranmışsa bunu yerinde görmek gerekir.
Önce bunun gerçekten sızıntı olduğundan emin olun
Yağmuru izleyen leke akıntıdır. Yağmursuz soğuk günde ya da geniş bir alanda çıkıyorsa büyük ihtimalle yoğuşmadır, yani içerideki nemin soğuk yüzeyde suya dönmesidir. Yoğuşmayı baca dibi onarımı çözmez.
Akıntıysa şu sırayla ilerleyin.
- Lekenin fotoğrafını çekin, suyun ne zaman geldiğini not edin.
- Çatı arasına çıkabiliyorsanız lekenin üst tarafına bakın.
- Fenerle ahşaptaki su izini yukarı doğru izleyin.
- Hortum denemesini ustaya bırakın. Usta kuru bir günde alttan başlayarak bölüm bölüm ıslatır, biri içeriden bakar.
Yağmur dinmeden çatıya çıkmayın. Su hâlâ geliyorsa ilk saatlerde yapılacaklar çatı akıyor rehberinde.
Bant ve silikon neden kalıcı olmaz?
Eski birleşimin üstüne sürülen silikon ya da yapıştırılan sızıntı bandı geçici bir yamadır. Suyun geçtiği birleşimi düzeltmez. Mastik çatladığında ya da bant ayrıldığında su aynı yoldan döner.
Yeni Zelanda metal çatı kılavuzu mastiği (macun gibi dolgu malzemesi) yardımcı sayar, tek başına sızdırmazlık kabul etmez. Onu mekanik bağlantıyla birlikte, birleşimin içinde ister. Dışa sürmek hatadır, asit kürlü mastik de kullanılmaz.
Bandın iki hâli var, karıştırmayın. Kurulum sırasında kiremit profiline şekillendirilip baskı çıtası ve kauçuk mastikle tamamlanan bant bir yöntemdir. Eski birleşimin üstüne sonradan yapıştırılan bant ise yamadır.
Bant her çatıya da uymaz.
- Bir İngiliz üretici düz kiremitte ek parça ister.
- Butil bant ıslak kalırsa boyalı alüminyumda ve çelikte bozulmayı hızlandırır.
Kaynaklara göre kalıcı onarım nasıl yapılır?
Mesleki Yeterlilik Kurumu'nun kiremit çatı kaplamacısı belgesi baca dibi için iki yol sayar: çinko ya da bakırla tenekecilik (sac işçiliği) ve bitüm ya da butil bant. Hangisi seçilirse seçilsin şu kurallar geçerlidir.
- Görünen parçayla yetinilmez, baca çevresindeki bütün parçalara bakılır.
- Parçalar suyun gidiş yönünde bindirilir.
- Metal çatıya uymalıdır. Kurşun alüminyumla, bakır çinko ve galvanizle kullanılmaz.
- Beton ve sıvayla teması kesilir.
- Genişliği 60 cm'yi geçen geçişlerde Yeni Zelanda kılavuzu su ayırıcı parçayı tercih eder. Türkiye için bir eşik görmedik.
- Mastik yardımcı kalır, sacın yerini tutmaz.
Bu işi baca kaplama sayfasında anlattık. Su baca ağzından geliyorsa baca şapkası sayfasına bakın.
Kombi bacasında önce dağıtım şirketine sorun
Kombi ve şofben bacası bina iç tesisatına dahildir. Bağlantıya dış yük binerse bağlantı gevşeyebilir, atık gaz eve sızabilir. Bu yüzden böyle bir bacanın dibinde çalışılacaksa önce doğal gaz dağıtım şirketine danışılır.
İzin ve masraf kime ait?
İmar yönetmeliği baca ve çatı onarımını basit tamir sayar, ruhsat gerekmez. Şartı taşıyıcı sistemin ve dış cephenin değişmemesidir.
Apartmanda çatı ve baca ortak yerdir. Masrafın nasıl bölündüğünü çatı tamiri kime aittir rehberinde anlattık.
Sakarya'da ne zaman yaptırmalı?
Meteoroloji verilerine göre Sakarya'nın en yağışlı ayları aralık ve ocaktır. Islak çatıya çıkılmadığı için kontrolü kasımda yaptırın.
Bacayı yerden ya da pencereden, lekeyi de yakından fotoğraflayıp WhatsApp'tan gönderin, suyun nereden girdiğine birlikte bakalım.
Sık sorulanlar
Yağmur sürerken ne yapmalıyım?
Çatıya çıkmayın. Suyu kovayla toplayın, eşyayı çekin, lekenin fotoğrafını alın. Onarımı yağmur dindikten sonra konuşuruz.
Bant mı, sac mı daha uzun ömürlü?
Bunu ölçen bağımsız bir kaynak görmedik. Sonucu malzeme kadar kurulum belirler.
Baca dibi onarımı fiyatı neye göre değişir?
Bacanın ölçüsüne, örtünün türüne, kullanılacak malzemeye ve çatıya nasıl ulaşılacağına göre değişir. Alttaki parçalar açılınca iş büyüyebilir, bu yüzden rakamı yerinde görüp söyleriz.
Fotoğrafını gönderin, ne gerektiğini söyleyelim
Oluğun ya da çatının bir fotoğrafı çoğu zaman yeterli. Bakalım, işi anlatalım, gerekiyorsa yerinde ölçü alalım.