Oluk malzemesi nasıl seçilir? Galvaniz, alüminyum, bakır, PVC
Oluk malzemesini binanın denize uzaklığı, çatıdaki metaller ve oluğa ulaşım belirler. Sakarya'da denizden uzak evde boyalı galvaniz sac, kıyıya yakın evde doğru alaşım, ayrılmış temas ve yıkamayla alüminyum güçlü seçenektir. Bakır parçanın altına alüminyum, çinko ya da galvaniz oluk konmaz.
Sakarya Yıldız Oluk hazırladı. Yayın: 2 Kasım 2026. Son kontrol: 2 Kasım 2026.
Karar vermeden önce neye bakmalısınız?
Malzemeyi renkten önce binanın çevresi belirler. Şu sorulara cevap verin, teklif almadan önce bize de yazın.
- Bina denize ne kadar yakın, saçak altı yağmur görüyor mu?
- Çatıda ya da bacada bakır parça var mı?
- Yanında fındık bahçesi ya da büyük ağaç var mı?
- Oluğa merdivenle mi, iskeleyle mi ulaşılıyor?
Malzemeler nasıl karşılaştırılır?
Malzemenin kime uyduğunu yağmur oluğu sayfasında anlattık. Burada kalınlığa, birleşime ve seçilmediği yere bakıyoruz.
Malzeme | Kalınlık örneği | Birleşim | Seçilmediği yer |
|---|---|---|---|
Boyalı galvaniz | 0,50 mm Türkiye, 0,6 mm Avrupa | Ek parça ve macun ya da eksiz | Üstünde bakır varsa |
Alüminyum | 0,70 mm Avrupa, 0,81 mm Kuzey Amerika | Perçin ve özel yapıştırıcı | Üstünde bakır varsa |
Bakır | 0,7 mm örnek | Contalı ek örneği var | Altında alüminyum, çinko ya da galvaniz varsa |
Titanyum çinko | 0,65-0,80 mm | Lehim | Üstünde bakır varsa |
PVC | 2,2-2,5 mm et kalınlığı | Conta ya da yapıştırma | Orman yakını, çok ısınan yüzey |
Türkiye'ye özgü alüminyum, bakır ve çinko kalınlığı bulamadık. Bu sayılar yabancı örnektir, teklifte kalınlığı ayrıca sorun.
Boyalı galvaniz sacda neye bakılır?
Türkiye'deki kamu işi tariflerinin malzemesi budur, eksiz oluk olarak da çekilir. Aynı görünen iki sacın çinko sınıfı farklı olabilir. Türkiye'de bir üretici 100-275 g/m² aralığı veriyor, Z275 sınıfı yüz başına yaklaşık 21 mikron çinko demektir.
Oluk sacı iki yüzde de üst kat boya taşımalıdır, çünkü içinden su ve moloz akar. Boya bozulursa çelik korunmaz, kesik kenar da korunmalıdır. Finlandiyalı bir üretici oluk sistemini orta korozyon ortamlarıyla sınırlıyor, deniz kenarında bunu hatırlayın.
Alüminyum ne zaman doğru seçimdir?
Oksit tabakası havadaki kirleticilerin çoğuna dayanır. Yeni Zelanda kılavuzunun en ağır deniz bölgesinde çatıda kalan malzeme de alüminyumdur. Bundan "denizde sorunsuz" sonucu çıkmaz.
Doğru alaşım, ayrılmış temas ve yıkamayla deniz yakınında güçlü seçenektir. Şunları konuşmadan alüminyum seçmeyin.
- Alaşım: Yeni Zelanda'da çatıda 5000 serisi kullanılıyor, 5052 denizel sınıf sayılıyor.
- Temas: bakır, pirinç, kurşun, taze beton, harç ve ıslak ahşaptan ayrılır.
- Temizlik: matkap tozu ve beton suyu hemen alınır.
- Boya: hasar gören yerde çukurlaşma görülebilir.
- Uzama: çeliğin yaklaşık iki katıdır.
Bakırın altına neden alüminyum ya da çinko konmaz?
Bakırdan alüminyuma su akışı yasaktır, böyle bir akış varsa Avusturyalı üretici bakır parçanın değişmesini ister. Fransız bir üretici de bakırdan çinkoya suyun asla akmaması gerektiğini yazar. Yeni Zelanda kılavuzu bakır akıntısını alüminyum, çinko ve galvaniz üzerinde kabul etmez.
Nedeni galvanik korozyondur, yani nemde iki farklı metalin birbirini aşındırmasıdır. Bakır suda az da olsa çözünür, iki metal hiç değmese bile akan su çinkoyu aşındırabilir. Bakır baca kaplamasının altına alüminyum oluk bu yüzden olmaz.
Bakır oluğun artısı ve masrafı için bağımsız kaynak bulamadık. Bildiğimiz şu: deniz yakınında yeşil yüzey tabakası alır, çelik çiviyle temasta galvanik korozyon görülür.
PVC ne zaman mantıklıdır?
PVC paslanmaz, az bakım ister, Türkiye'de 4 metrelik hazır boyla satılır. Kısa hatlı küçük evde iş görür. Sınırlarını ise Sakarya kışı belirler.
Bir Türk üretici kullanım aralığını eksi 5 ile 60 °C yazıyor. Alman bir üretici ürününün gevrekleşmediğini söylüyor, bu yüzden aldığınız ürünün kendi değerine bakın. İl merkezinde ölçülen en düşük sıcaklık eksi 14,5 °C.
- 0 °C altında monte edilmez.
- 4 metrelik boy günlük sıcaklık farkında yaklaşık 10 mm uzar.
- Hat 10 metreyi geçince genleşme payı ister.
- Merdiven dayanmaz, bitümlü sıvıyla temas önerilmez.
Titanyum çinko kime uyar?
Ekleri lehimle yapılır, bu da ayrı işçilik ister. 10 °C altında bükerken ısıtma gerekir. Alman üretici yağmur suyu sistemi için yaklaşık 40 yıl beyan ediyor, bu bir üretici sözüdür.
Eski yosunlu kiremidin altında hafif asidik su bu oluğu zorlayabilir. Tuzlu havada beyaz iz oluşabilir, üreticiye göre işlevi etkilemez.
Sakarya'da hangi ev için ne düşünülür?
Kıyıya yakın ev
"Kıyı" kaynağa göre değişir. Avustralyalı bir üretici çatıda 100-200 metreden, İngiliz bir üretici 1 km'den, Türkiye'de bir panel üreticisi 2 km'den söz ediyor. Uluslararası çinko birliği 300 metre ve 5 km diyor, Yeni Zelanda kılavuzu 50 km'ye kadar kademe veriyor, Alman bir üretici kesin sınır yok diyor.
Bu sayıların hiçbiri Karadeniz'de ölçülmedi, havadaki tuz için de ölçüm yok. Karasu ve Kocaali'de bu yüzden mesafeye değil, yakındaki eski galvanizli çitlere ve yağmur görmeyen yüzeylere bakarız. Oluk altı yağmurla yıkanmaz, temiz suyla yıkanır, sıklık için kaynaklar üç aydan yılda bire kadar değişiyor.
Ağaçlı ev
Islak yaprak yüzeyin kurumasını geciktirir, sacın iç yüzü uzun süre nemli kalır. Malzeme değiştirmeden önce oluk temizliği takvimini kurun. Yarım yuvarlak profil de az suda daha az tortu bırakır.
Apartman
Oluk ortak yerdir, karar ve masraf yöneticiden geçer, ayrıntısı çatı tamiri kime aittir yazısında var. Her bakımda iskele ya da vinç gerekebilir, malzemeyi bakım sıklığıyla birlikte düşünün. Teklifleri aynı kalınlıkta ve aynı ölçü tanımıyla karşılaştırın.
Binanın konumunu, çatıdaki metal parçaları ve eski oluğu fotoğraflayıp WhatsApp'tan gönderin. Hangi malzemenin uymadığını da söyleriz.
Sık sorulanlar
Boyasız galvaniz oluk olur mu?
Bir üretici çıplak galvanizi yalnız hafif ortamlar için öneriyor, başka bir üretici çatıda genel olarak önermiyor. Oluğun içinde su ve yaprak durduğu için boyalı sac konuşulur. Yeni Zelanda kılavuzu boyasız Z275 kelepçeyi de kabul etmez.
Plastik oluk güneşte bozulur mu?
Sayısal UV değeri bulamadık. Yüzeyde tebeşirlenme olabilir, üretici bunun dayanıklılığı etkilemediğini yazar. Ilık sabunlu suyla yıkanınca gider.
Oluğa başka metalden parça eklenir mi?
Önce suyun hangi metalden geldiğine bakın. Bakırdan gelen su alüminyum, çinko ve galvanize zarar verir. Paslanmaz perçin de galvanizli sacda korozyon yapar, bağlantı elemanını ayrıca sorun.
Fotoğrafını gönderin, ne gerektiğini söyleyelim
Oluğun ya da çatının bir fotoğrafı çoğu zaman yeterli. Bakalım, işi anlatalım, gerekiyorsa yerinde ölçü alalım.